Vietnam Licensing Expo 2025: Khai Mở Tiềm Năng Của Ngành Công Nghiệp Văn Hóa Trong Chiến Lược Phát Triển “Thương Hiệu Điểm Đến”

Trong các khuôn khổ lý thuyết truyền thống về tiếp thị du lịch và định vị thương hiệu quốc gia (nation branding), trọng tâm thường được đặt vào các tài sản hữu hình. Các chiến lược này thường khai thác lợi thế từ cảnh quan thiên nhiên, cơ sở hạ tầng lưu trú cao cấp, hoặc sự đa dạng của ẩm thực địa phương. Tuy nhiên, trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự bão hòa của thị trường du lịch, việc chỉ dựa vào các yếu tố vật lý có thể không còn đủ để kiến tạo một lợi thế cạnh tranh bền vững và khác biệt trong kỷ nguyên kinh tế trải nghiệm.

Tại sự kiện Vietnam Licensing Expo 2025, trong khuôn khổ chương trình Vietnam Cultural & IP Licensing Conference (VCIPC 2025), bài tham luận của Bà Huỳnh Đinh Thái Linh – Giám đốc điều hành WTC Bình Dương với chủ đề “Khai mở tiềm năng của ngành công nghiệp văn hóa trong chiến lược phát triển Thương hiệu điểm đến” đã cung cấp một lăng kính phân tích mới, tái định vị vai trò của Sở hữu trí tuệ (IP) và Văn hóa. Theo đó, văn hóa không chỉ dừng lại ở chức năng giải trí đơn thuần, mà cần được nhìn nhận như một động lực kinh tế then chốt.

Tái Định Hình Khái Niệm “Thương Hiệu Điểm Đến” (Destination Branding)

Một trong những đóng góp quan trọng về mặt lý luận của bài trình bày là việc đề xuất tái cấu trúc khái niệm “Thương hiệu điểm đến”.

Thoát Khỏi Các Chỉ Số Chức Năng

Theo thông lệ, sự thành công của một điểm đến thường được đánh giá dựa trên các tiêu chuẩn: Môi trường sinh thái, Vệ sinh, An ninh và Tiện ích hạ tầng. Tuy nhiên, diễn giả lập luận rằng trong giai đoạn hiện nay, các yếu tố này chỉ đóng vai trò là điều kiện tiên quyết chứ không còn là yếu tố tạo nên sự khác biệt. Đối tượng du khách hiện đại, đặc biệt là thế hệ Millennials và Gen Z, có xu hướng tìm kiếm các trải nghiệm mang tính kết nối sâu sắc và giá trị cảm xúc hơn là sự thỏa mãn về vật chất đơn thuần.

Vai Trò Của Giá Trị Cảm Xúc Và Yếu Tố Kể Chuyện

Một điểm đến được xem là phát triển bền vững khi và chỉ khi nó được xây dựng trên nền tảng của các câu chuyện văn hóa. Giá trị của một địa danh không chỉ nằm ở đặc điểm địa lý, mà còn ở khả năng tích hợp các yếu tố truyền thuyết, nhân vật biểu tượng (IP), hoặc bối cảnh nghệ thuật.

“Trọng tâm của vấn đề nằm ở khả năng kiến tạo các câu chuyện văn hóa và tính kế thừa của chúng qua các thế hệ.”

Đây là một nhận định mang tính chiến lược cho công tác quy hoạch và quản trị thương hiệu. Khách hàng không chỉ tiêu thụ sản phẩm du lịch dưới dạng thị giác, mà họ thực sự trải nghiệm bầu không khí văn hóa. Một điểm đến thiếu vắng tài sản trí tuệ (IP) và chiều sâu nội dung sẽ khó có thể duy trì sức hút dài hạn. Ngược lại, một cấu trúc tự sự chặt chẽ sẽ thúc đẩy nhu cầu khám phá và quay trở lại của du khách.

Sở Hữu Trí Tuệ Và Văn Hóa: Từ Giải Trí Đến Tài Sản Chiến Lược Quốc Gia

Bài tham luận sử dụng mô hình phát triển của Hàn Quốc (Hallyu) như một case study để minh chứng cho tác động kinh tế của văn hóa.

Phân Tích Mô Hình Chiến Lược Của Hàn Quốc

Sự trỗi dậy của ngành công nghiệp văn hóa Hàn Quốc không phải là sự phát triển ngẫu nhiên, mà là kết quả của một chiến lược quốc gia đồng bộ. Tại đó, IP (bao gồm K-pop, K-drama, Webtoon) được quy hoạch như mũi nhọn kinh tế và ngoại giao văn hóa.

Thông qua việc xuất khẩu các sản phẩm văn hóa, Hàn Quốc đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa thúc đẩy tiêu dùng trong các lĩnh vực liên quan như mỹ phẩm, thời trang và du lịch. Tại diễn đàn, đại diện WTC Bình Dương khẳng định: IP và Văn hóa cần được xem là “tài sản chiến lược” nhằm gia tăng chuỗi giá trị cho các ngành công nghiệp truyền thống và củng cố “quyền lực mềm” của quốc gia.

Đánh Giá Tiềm Năng Và Thực Trạng Tại Việt Nam

Xét về nguồn lực, Việt Nam sở hữu kho tàng nguyên liệu văn hóa phong phú. Chúng ta có bề dày lịch sử, những di sản phi vật thể, và văn học dân gian đa dạng. Bên cạnh đó là lợi thế về nguồn nhân lực trẻ với khả năng thích ứng công nghệ cao. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở năng lực khai thác và thương mại hóa. Việt Nam đang thiếu hụt một tư duy hệ thống trong việc đóng gói văn hóa thành các sản phẩm thương mại. Ví dụ như việc các nhân vật truyền thuyết chưa được phát triển thành các vũ trụ điện ảnh hay trò chơi điện tử có tầm vóc quốc tế, hay các danh thắng chưa khai thác hiệu quả mô hình linh vật biểu tượng (mascot) cho mục đích thương mại và quà tặng. Về bản chất, chúng ta đang xuất khẩu nguyên liệu thô thay vì các sản phẩm văn hóa tinh chế có giá trị gia tăng cao.

Giải Quyết Bài Toán Phân Mảnh Thị Trường: Vai Trò Của Nền Tảng Kết Nối Trung Tâm

Thị trường công nghiệp sáng tạo tại Việt Nam đang đối diện với tình trạng phân mảnh nghiêm trọng. Về phía cung, các đơn vị sáng tạo sở hữu năng lực chuyên môn cao nhưng chưa ứng dụng được tư duy thương mại và khả năng tiếp cận thị trường. Về phía cầu, các doanh nghiệp sản xuất và dịch vụ có nhu cầu ứng dụng IP để tạo sự khác biệt nhưng gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn cung ứng hợp pháp và phù hợp.

Trong bối cảnh đó, chiến lược của WTC Bình Dương mang tính định hướng thị trường rõ rệt. Đơn vị này không định vị mình là một nhà sáng tạo nội dung hay chủ sở hữu IP, mà đóng vai trò là một nền tảng và trung tâm giao dịch. Với vai trò kiến tạo hệ sinh thái và hạ tầng kết nối, WTC Bình Dương đặt mục tiêu trở thành điểm hội tụ chiến lược, xúc tiến các hoạt động cấp phép và hợp tác giữa các chủ sở hữu IP, nhân tài sáng tạo, thương hiệu và nhà đầu tư. Mô hình này nhằm giải quyết điểm nghẽn về đầu ra cho ngành sáng tạo, chuyển hóa các tác phẩm nghệ thuật thành tài sản thương mại, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp truyền thống gia tăng giá trị sản phẩm thông qua tích hợp văn hóa.

Lộ Trình Hiện Thực Hóa: Chiến Lược Tái Thiết Đô Thị Và Phát Triển Hệ Sinh Thái

Để hiện thực hóa tầm nhìn chuyển đổi Bình Dương từ thủ phủ công nghiệp sang trung tâm công nghiệp văn hóa, WTC đã cam kết triển khai 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Nâng tầm Vietnam Licensing Expo: Phát triển sự kiện thành diễn đàn thường niên uy tín trong khu vực, đóng vai trò là sàn giao dịch và định giá tài sản trí tuệ.
2. Hợp tác quốc tế và Chuyển giao tri thức: Thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với các đơn vị Hàn Quốc nhằm tiếp nhận quy trình quản trị IP, từ khâu sáng tạo, bảo hộ pháp lý đến thương mại hóa đa kênh.
3. Tái thiết Đô thị thông qua Hạ tầng Sáng tạo: Chuyển đổi công năng của các nhà xưởng công nghiệp cũ thành các Tổ hợp Studio, Phim trường và Không gian Nghệ thuật. Đây là mô hình tái sử dụng thích ứng đã chứng minh hiệu quả tại các đô thị lớn trên thế giới, tạo không gian ươm tạo cho các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực sáng tạo.
4. Thiết lập Quỹ Sáng tạo: Xây dựng cơ chế tài chính đầu tư mạo hiểm nhằm hỗ trợ phát triển các nội dung chất lượng cao ngay từ giai đoạn khởi tạo.

Kết Luận

Bài tham luận của Bà Huỳnh Đinh Thái Linh tại VLE 2025 không chỉ mang tính tổng kết mà còn là một lời kêu gọi hành động đối với cộng đồng doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách. Đã đến lúc cần có sự chuyển dịch tư duy trong việc tích hợp yếu tố văn hóa và IP vào chiến lược phát triển cốt lõi của các doanh nghiệp, bất kể lĩnh vực hoạt động. Việc nâng cao vị thế quốc gia đòi hỏi một chiến lược tổng thể về xây dựng hệ sinh thái hạ tầng – bao gồm pháp lý, tài chính và cơ sở vật chất – nhằm tạo bệ phóng cho IP Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Quý độc gỉa có thể tải slide để xem đầy đủ các phân tích, case study và định hướng chiến lược của bài trình bày, tại đây: https://forms.gle/9ZUFEKCAqnoCMx25A